Áp thuế TNCN với chứng khoán

Bắt đầu từ ngày 1.1.2010, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chứng khoán (CK) chính thức có hiệu lực sau 1 năm tạm ngưng triển khai.

Cần xem xét lại cách tính thuế

Theo Cục Thuế TP.HCM, nhà đầu tư (NĐT) có thu nhập từ chuyển nhượng CK được quyền chọn 1 trong 2 cách nộp thuế TNCN: nộp thuế theo biểu thuế toàn phần với thuế suất là 20% hoặc áp dụng thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng CK từng lần. Vấn đề NĐT quan tâm hiện nay là chọn phương án thuế nào có lợi hơn.

Theo một chuyên gia thuế, biểu thuế suất 20% có lợi hơn đối với các NĐT vì được trả lại số tiền thuế đã nộp nếu NĐT bị thua lỗ. Còn biểu chọn biểu thuế 0,1% thì “y án” kể cả trường hợp thua lỗ. Tuy nhiên, cái dở của “phương án 20%” là những NĐT chọn phương án này vẫn phải tạm nộp thuế theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng CK từng lần. Công ty CK tạm khấu trừ và cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN. Cuối năm, nếu xác định số thuế TNCN tạm khấu trừ theo thuế suất 0,1% cao hơn số thuế tính theo biểu thuế suất 20% thì làm thủ tục quyết toán thuế để hoàn thuế TNCN. Ngược lại, nếu số thuế tạm khấu trừ nhỏ hơn số thuế tính theo biểu thuế suất 20% thì NĐT phải bù thuế. Như vậy NĐT có những giao dịch lớn hoặc lỗ sẽ bị “giam” tiền thuế quá lâu nếu được hoàn trả.

Đối với cách 1, áp dụng thuế suất 20% đối với chuyển nhượng CK thì phải đáp ứng các yêu cầu sau: đăng ký với cơ quan thuế trực tiếp quản lý công ty CK mà NĐT đăng ký giao dịch hoặc chi cục thuế nơi NĐT cư trú (thời hạn đăng ký từ năm 2010 trở đi cá nhân kinh doanh CK phải đăng ký chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm trước); thực hiện đăng ký thuế và có mã số thuế; thực hiện chế độ kế toán hóa đơn chứng từ, xác định được thu nhập tính thuế từ việc chuyển nhượng CK; việc áp dụng thuế suất 20% phải tính trên tổng các loại CK đã giao dịch trong năm dương lịch.

Ông Nguyễn Văn Thuận – Trưởng khoa Kế toán – Tài chính – Ngân hàng trường Đại học Mở TP.HCM cho rằng, cách tính thuế TNCN trong chuyển nhượng CK hiện nay là chưa ổn. Các NĐT thường xuyên mua bán CK, số tiền nộp thuế khá lớn nên phần vốn bị chiếm dụng là không nhỏ và phải đợi đến cuối năm mới quyết toán. Đó là chưa kể đến việc thủ tục hoàn thuế nhiêu khê, mất thời gian. “Việc khấu trừ thuế sau mỗi lần giao dịch dễ thực hiện và không sợ NĐT “quỵt” thuế nhưng không đem lại công bằng cho NĐT. Theo tôi, thay vì đóng thuế mỗi lần giao dịch, cơ quan thuế nên để cho NĐT tạm nộp hằng tháng hay quý. Trong trường hợp, NĐT rút tiền trong tài khoản để trốn thuế thì các công ty CK thực hiện chiết trừ tiền thuế trước khi NĐT đóng tài khoản” – ông Thuận nói.

Cổ tức chi trả trước 30.6.2010 được miễn thuế

Một tin vui đối với các NĐT là khoản cổ tức năm 2009 nếu được chi trả cho cá nhân trước ngày 30.6.2010 sẽ được miễn thuế TNCN. Trường hợp cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu của năm 2009 hoặc của năm 2010 không đủ điều kiện miễn thuế cũng chưa phải nộp thuế TNCN khi nhận cổ phiếu. Chỉ đến khi chuyển nhượng số cổ phiếu này mới phải nộp thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán và thu nhập từ đầu tư vốn với thuế suất là 5%. Căn cứ để xác định số thuế TNCN phải nộp đối với thu nhập từ đầu tư vốn là giá trị cổ tức ghi trên sổ sách kế toán hoặc số lượng cổ phiếu thực nhận nhân (x) với mệnh giá của cổ phiếu đó và thuế suất thuế TNCN đối với thu nhập từ đầu tư vốn.

Chẳng hạn, cổ phiếu thưởng hay cổ phiếu ưu đãi, công ty phát hành giá 12.000 đồng/cổ phiếu, mệnh giá 10.000, giá thị trường 18.000 đồng/cổ phiếu. Khi NĐT chuyển nhượng cổ phiếu thưởng, phải nộp thuế TNCN từ đầu tư vốn theo thuế suất 5% trên mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu. Trường hợp cá nhân nhận cổ phiếu thưởng nhưng bán lại quyền mua cổ phiếu theo giá thị trường là 18.000 đồng thì nộp thuế TNCN từ đầu tư vốn theo thuế suất 5% trên giá 18.000 đồng. Trường hợp chuyển nhượng cổ phiếu nhận thay cổ tức, cổ phiếu thưởng với giá thấp hơn mệnh giá thì tính thuế TNCN đối với hoạt động đầu tư vốn theo giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng.

Cá nhân vừa có thu nhập từ kinh doanh vừa có thu nhập từ kinh doanh CK thì phải tách riêng để kê khai nộp thuế theo phương pháp tính thuế đối với từng loại thu nhập, không gộp chung vào để tính thuế TNCN.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi